Kobiety w świecie STEM. Międzynarodowa debata w Politechnice Białostockiej
Czy wyzwania, przed którymi staje badaczka w Polsce, różnią się od tych w Egipcie, Mołdawii czy Nigerii? Okazuje się, że pasja do nauki mówi jednym językiem! 20 maja 2026 r, podczas międzynarodowej, hybrydowej debaty „Women in Science/STEM” w Politechnice Białostockiej, badaczki z kilku kontynentów rozmawiały o zamiłowaniu do nauk ścisłych, swoich ścieżkach kariery akademickiej oraz codziennym przełamywaniu stereotypów.
To wyjątkowe spotkanie – zorganizowane w ramach 16. edycji International Staff Week oraz Uniwersytetu Europejskiego Across – udowodniło, że różnorodność i równy dostęp do wiedzy to nie tylko puste hasła, ale żywa, inspirująca praktyka.
Trzy pokolenia badaczek z Politechniki Białostockiej
Debata, prowadzona w całości w języku angielskim, skupiła się na naukach technicznych i ścisłych (STEM: Science, Technology, Engineering, Mathematics). Całość pozwoliła spojrzeć na karierę naukową kobiet z wielu perspektyw jednocześnie.
Po stronie Politechniki Białostockiej zasiadły trzy badaczki na różnych etapach drogi zawodowej:
- dr inż. Katarzyna Kalinowska-Wichrowska – Prodziekan ds. Rozwoju i Współpracy na Wydziale Budownictwa i Nauk o Środowisku, ekspertka od recyklingu betonu i stypendystka prestiżowego programu Fulbright STEM Impact Award w USA.
- dr inż. Justyna Tołstoj-Sienkiewicz – związana z Katedrą Układów Dynamicznych Wydziału Mechanicznego, z 25-letnim stażem na uczelni, specjalistka od programowania robotów przemysłowych i opiekunka Koła Naukowego Robotyków.
- mgr inż. Magdalena Rodziewicz-Weremczuk – doktorantka w Szkole Doktorskiej Politechniki Białostockiej, łącząca pracę naukową nad materiałami kompozytowymi z codzienną praktyką laboratoryjną.
– Chcieliśmy dopytać nasze prelegentki, jak to się stało, że zostały naukowczyniami, jakie spotkały problemy czy wątpliwości na początku swojej kariery, jak ona się rozwijała oraz jak łączyły ją z życiem prywatnym – podkreśla prof. Joanna Mystkowska.
Doświadczenia badaczek z Politechniki Białostockiej zderzyły się z fascynującymi biografiami przedstawicielek uczelni z zagranicy. Głos zabrały: dr Nermin Ali (profesor fizyki i specjalistka ds. inżynierii materiałowej z Mansoura University w Egipcie), dr Galina Lisa (wykładowczyni zarządzania i liderka projektów zrównoważonego rozwoju z Moldova State University) oraz dr Tolulope Eunice Kolajo z University of Ibadan – pierwsza w historii Nigerii zarejestrowana kobieta-inżynier w dziedzinie technologii drewna (Wood Products Engineering).
Od nastoletnich marzeń do patentów
Uczestniczki debaty odpowiadały na pytania o to, co codziennie motywuje je do przekraczania progów laboratoriów i co tak naprawdę zrodziło w nich miłość do nauki. Nie unikano trudnych tematów: barier kulturowych, godzenia ról życiowych, czy walki z wciąż żywymi stereotypami, według których mechanika, robotyka czy zaawansowane budownictwo to „męski świat”.
Ważnym elementem debaty były porady, jakich prelegentki udzieliłyby nastoletnim dziewczętom, które dopiero stoją przed wyborem ścieżki życiowej. Wniosek? Najważniejsza jest pasja, determinacja i odwaga, by nie ulegać cudzym narracjom.
Oglądaj i inspiruj się!
Przed debatą „Women in Science/STEM” nagrane zostały inspirujące wideo-wizytówki (reels) z udziałem prelegentek z Politechniki Białostockiej. Opowiadają w nich o swojej codziennej pracy i pasji do innowacji. Zachęcamy do ich obejrzenia na kanale YouTube uczelni:
Włączenie i różnorodność: idea Across w praktyce
Debata „Women in Science/STEM” nie była kolejną akademicką dyskusją, ale praktyczną realizacją zadania Uniwersytetu Europejskiego Across, w którym każda z dziewięciu uczelni partnerskich zobowiązała się do podnoszenia świadomości kadry i studentów w zakresie włączenia i różnorodności w środowisku akademickim.
Koordynatorzy tego zadania w Politechnice Białostockiej – dr hab. inż. Joanna Mystkowska, prof. PB (Wydział Mechaniczny) oraz dr inż. Romuald Ziółkowski (Wydział Inżynierii Zarządzania) – postanowili jednak wyjść poza ramy Across’a.
– Wypełniając zadanie 1.4 skupiliśmy się w 2026 roku na omówieniu roli kobiet w nauce i rozwoju nauki – tłumaczy dr inż. Romuald Ziółkowski. – Natomiast korzystając z tego, że gościliśmy w Politechnice Białostockiej uczestników International Staff Week, pomyśleliśmy, że ciekawie będzie upowszechniać tę wiedzę nie tylko wśród społeczności naszej uczelni, ale też w uczelniach partnerskich. Stąd obecność przedstawicielek z Mołdawii, Nigerii czy Egiptu w naszej debacie. Wspólnie debatowaliśmy o tym, czy europejskie i pozaeuropejskie uwarunkowania rozwoju kariery kobiet są podobne, czy zupełnie inne.
Zasięg debaty był imponujący. Link do spotkania trafił do wszystkich dziewięciu uniwersytetów wchodzących w skład Across, a w dyskusję aktywnie włączyli się członkowie międzynarodowych zespołów projektowych, zadając pytania na czacie.
Hybrydową debatę „Women in Science/STEM” w Politechnice Białostockiej zorganizowano w ramach Uniwersytetu Europejskiego Across, działanie 1.4. Włączenie, płeć, równość i różnorodność.
Autorka: Monika Rokicka