Kawiarnia Naukowa, czyli Dizajn, którego nie trzeba tłumaczyć

O tym, jak powstają przedmioty i przestrzenie, które są jednocześnie funkcjonalne, estetyczne i intuicyjne, rozmawiali uczestnicy Kawiarni Naukowej pt. „Dizajn, którego nie trzeba tłumaczyć”. Spotkanie prowadzili naukowcy z Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej: dr hab. inż. arch. Tatiana Misijuk, prof. PB oraz dr inż. Jan Godlewski.

O tym, jak rodzą się dobre projekty rozmawiali uczestnicy czerwcowej Kawiarni Naukowej Politechniki Białostockiej, która odbyła się 11 czerwca w Klubie Muzycznym Fama. Spotkanie oświęcone było architekturze, wzornictwu przemysłowemu oraz relacjom między estetyką, technologią i ludzkimi potrzebami.

Piękno zaczyna się od funkcji

Pierwszą prelekcję, zatytułowaną „Od architektury do formy użytkowej”, wygłosiła dr hab. inż. arch. Tatiana Misijuk, prof. PB, Dziekan Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej, architekt i architekt wnętrz, projektantka form użytkowych.

Podczas wystąpienia słuchacze mogli zajrzeć za kulisy procesu projektowego i przekonać się, że w profesjonalnej architekturze estetyka nie jest punktem wyjścia, lecz efektem dobrze rozwiązanych problemów funkcjonalnych.

Projektowanie często zaczyna się od pytań: Czy przestrzeń będzie bezpieczna? Czy użytkownik będzie mógł swobodnie się po niej poruszać? Czy spełni wszystkie wymagania użytkowe?

– Najpierw aspekt funkcjonalności. Czy to jest mieszkanie, czy to jest przestrzeń użyteczności publicznej, każda funkcja ma swoje wymagania i warunki bezpieczeństwa, które najpierw trzeba zapewnić, aby potem tę przestrzeń budować – podkreślała prof. Misijuk.

Dopiero po rozwiązaniu tych zagadnień pojawia się kolor, światło, materiały czy indywidualny charakter wnętrza. Dzięki temu powstają harmonijne obiekty, przestrzenie, przedmioty.

 – W projektowaniu ważna jest synergia funkcjonalności, estetyki i emocji. To jest właśnie to, do czego wszyscy dążymy  – mówiła Dziekan Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej.

Prelegentka zwróciła również uwagę na zjawisko, które można zaobserwować nie tylko w architekturze, ale również w modzie czy technologii – różnicę między chwilowym trendem a ponadczasowym wzornictwem. To, co efektowne, nie zawsze okazuje się wartościowe w dłuższej perspektywie.

To właśnie dlatego wiele klasycznych projektów skandynawskich, mimo upływu dziesięcioleci, nadal wygląda świeżo i nowocześnie. Ich twórcy projektowali przede wszystkim dla człowieka, a nie dla chwilowej mody.

Prof. Misijuk zilustrowała wystąpienie przykładami własnych realizacji. Wśród nich znalazły się wnętrza mieszkalne, obiekty użyteczności publicznej oraz projekty związane z architekturą sakralną.

Prezentowane realizacje udowodniły również, że projektowanie jest nieustannym poszukiwaniem równowagi między wymaganiami technicznymi a doświadczeniami użytkowników. Odpowiednio dobrane światło, kolorystyka czy wyposażenie nie są jedynie dodatkiem estetycznym, ale narzędziami wpływającymi na sposób odbierania przestrzeni.

Dlaczego lubimy symetrię?

Drugą część wieczoru poprowadził dr inż. Jan Godlewski z Katedry Sztuk Projektowych na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej – projektant wzornictwa przemysłowego. Przyjrzał się temu, jak projektanci wpływają na postrzeganie przez nas przedmiotów i technologii.

Jednym z ciekawych wątków była psychologia percepcji. Ludzie odruchowo preferują obiekty symetryczne, harmonijne i uporządkowane. Nie jest to wyłącznie kwestia gustu, lecz sposób działania naszego mózgu.

Punktem odniesienia dla tych rozważań były słynne zasady dobrego projektowania stworzone przez Dietera Ramsa – ikony dizajnu. Wśród nich szczególne znaczenie mają innowacyjność, uczciwość wobec użytkownika oraz estetyka.

– Dobre projektowanie nie wymaga tłumaczenia, szczególnie z punktu widzenia użytkownika. Produkt powinien być zrozumiały, czytelny, prosty w użytkowaniu – mówił projektant.

W trakcie wykładu nie zabrakło przykładów pokazujących, jak bardzo projektowanie oddziałuje na nasze emocje. Jednym z nich były współczesne samochody, którym nadaje się „ludzką” osobowość czy pierwszy iPhone z 2007 roku. Jak zauważył prelegent, przed jego premierą niewiele osób odczuwało potrzebę posiadania smartfona w dzisiejszym rozumieniu.

Prelegent zaprezentował również wybrane projekty ze swojego portfolio – od mebli i elementów wyposażenia wnętrz po zaawansowane technologicznie produkty użytkowe. Wszystkie pokazywały, jak wiele różnych kompetencji spotyka się dziś w zawodzie projektanta.

– Projektowanie produktów wymaga nie tylko bycia plastykiem, artystą, ale również technologiem, konstruktorem i inżynierem – podsumował dr Godlewski.

Dr hab. inż. arch. Tatiana Misijuk, prof. PB

Dziekan Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej oraz kierowniczka Katedry Sztuk Projektowych.

Absolwentka Wydziału Architektury PB oraz Wydziału Architektury Wnętrz ASP w Warszawie, stopień doktora habilitowanego sztuki uzyskała na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu.

Doświadczenie zdobywała w biurze projektowo–badawczym w Warszawie, współpracowała z wydawnictwem SVS Press w Nowym Jorku, prowadziła pracę dydaktyczną na WSEiZ w Warszawie na kierunku Architektura Wnętrz. Od 1999 r. pracuje na Wydziale Architektury PB na kierunku Architektura Wnętrz, a od 2023 r. jest Dziekanem Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej. Jest promotorem ponad dwustu projektów dyplomowych.

Autorka scenariusza Muzeum Ikon w Supraślu, projektów wnętrz sakralnych w kraju i za granicą, mieszkalnych i użyteczności publicznej, współpracuje w tworzeniu projektów architektonicznych. Uprawia malarstwo, projektuje meble, formy użytkowe. Wystawy malarstwa w Polsce, w Niemczech i Finlandii. Uczestniczyła w ponad trzydziestu wystawach indywidualnych i zbiorowych.

Dr inż. Jan Godlewski

Absolwent Wydziału Wzornictwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej (kierunek Architektura Wnętrz). W 2018 uzyskał stopień naukowy doktora na Wydziale Wzornictwa Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.

Uczestnik wielu warsztatów i międzynarodowych konkursów. Wyróżniany i nagradzany w konkursach projektowych, m. in.: Make Me, Young Design, Design By, Caiazza Memorial Challenge, Bombay Sapphire Designer Glass Competition, Mazda Design, Technotalent, Carry Awards, Graduation Projects. Wielokrotny stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Marszałka Województwa Podlaskiego i Prezydenta Miasta Białegostoku. Stypendysta Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Uczestnik wielu wystaw, m.in. w Berlinie (DMY), Mediolanie (Triennale di Milano, Ventura Projetcs, Salone del Mobile), Trondheim (Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum ), Krakowie (Muzeum Narodowe), Łodzi (Łódź Design Festival), Poznaniu (Arena Design), Katowicach (Design 28), Warszawie (Salon Akademii).

Jest założycielem studia projektowego GDL2 Design Studio zajmującego się projektowaniem produktu, wnętrz, identyfikacji wizualnej oraz doradztwem w zakresie strategii rozwoju przedsiębiorstwa w oparciu o design. Zaprojektował i wdrożył ponad 120 produktów. Członek Stowarzyszenia Projektantów Form Przemysłowych.

Kawiarnia Naukowa, organizowana przez Wydział Informatyki Politechniki Białostockiej, odbywa się w ramach projektu „WINGS PB – Wsparcie, Integracja, Nauka, Gwarancja Sukcesu z PB” (nr umowy FERS.01.05-IP.08-0017/25-00 jest realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.