Małgorzata Czyńska – Pisz do mnie na Łódź!
Małgorzata Czyńska w książce „Pisz do mnie na Łódź! Życie kulturalne i towarzyskie w tymczasowej stolicy” sprawnie opisuje coraz bardziej zapominany etap w dziejach polskiej kultury powojennej, w którym miasto w centrum Polski stało się przystanią wielu fantastycznych twórców.
Powracający z wojennej pożogi literaci, aktorzy, dziennikarze chcieli jak najszybciej wrócić do przypisanych sobie ról i zawodów. Ci, którzy pogodzili się z Polską sterowaną przez Związek Sowiecki wręcz mogli skorzystać z swego rodzaju przywilejów. A takim tuż po zakończeniu działań wojennych podczas II wojny światowej było choćby mieszkanie z bieżącą wodą. I dlatego ze zrujnowanej Warszawy, z zajętych przez Sowietów Wilna czy Lwowa, ruszyli budować kulturę w nowej Polsce właśnie w Łodzi. Mieście, które opuszczone przez uciekających z Litzmanstadtu Niemców, wydawało im się rajem. W dodatku z scenami teatralnymi, miejscami na redakcje, drukarnie, wreszcie początki wytwórni filmowej!
Małgorzata Czyńska, korzystając z rozlicznych źródeł, ułożyła barwną, acz skondensowaną opowieść o kulturalnym, ale i mocno zakrapianym alkoholem życiu powojennych elit intelektualnych. O budowie imperium wydawnictwa Czytelnik, powstawaniu muzeów sztuki, wspólnym mieszkaniu w domu literatów, a wszystko okraszone zdjęciami z epoki. Pisze o odbiorze pierwszych teatralnych premier czy o kręceniu pierwszego powojennego filmu – „Zakazane piosenki”. Kto wiedział, że w rolach Niemców wystąpili niemieccy jeńcy więzieni w łódzkim obozie? I co ciekawe, podnosząca się z gruzów Warszawa szybko upomniała się o swoich twórców i swoje prawo do bycia stolicą. I praktycznie w 1948 roku większość twórców wyjechała z Łodzi. Za to została słynna filmówka.
Efekty działań artystycznych i organizacyjnych z tych kilku lat w Łodzi do dziś odbijają się echem w polskiej kulturze, a Małgorzata Czyńska w przystępny sposób nie pozwala o nich zapomnieć kolejnym pokoleniom czytelników.
Małgorzata Czyńska – Pisz do mnie na Łódź!
Wydawnictwo Marginesy