Nie wyrzucaj — zareklamuj

„Gdy coś się psuje, czas kupić nowe” — uważa wiele osób. W dzisiejszych czasach zakup nowej rzeczy nie jest przecież niczym trudnym. Po co majsterkować przy zepsutym sprzęcie elektronicznym albo łatać buty, gdy w sklepach jest tyle nowości? Poza tym, przecież naprawa często wychodzi drożej niż zakup nowej rzeczy. Ale czy na pewno tak jest?

Jako konsumenci czasami nie zdajemy sobie sprawy, że prawo chroni nas przed produktami niskiej jakości. Zgodnie z art. 556 Kodeksu cywilnego, sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy zakupiony produkt na początku działał, ale potem — przy właściwym użytkowaniu — zepsuł się w okresie trwania rękojmi.

Prawo do reklamacji

Rękojmia, obok gwarancji, jest jedną z dwóch możliwych dróg składania reklamacji. W ten sposób dochodzi się odpowiedzialności od przedsiębiorcy w związku z ujawnioną wadą produktu. Rękojmi podlegają wszystkie towary konsumpcyjne — nie tylko, jak się często sądzi, elektronika, ale również ubrania czy meble. Sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat, a gdy chodzi o wady nieruchomości — przed upływem pięciu lat od dnia wydania rzeczy kupującemu (art. 558 § 1 Kodeksu cywilnego).

Wada fizyczna to niezgodność produktu z umową. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, rzecz sprzedana jest niezgodna z umową w szczególności, jeżeli:

• nie ma właściwości, które produkt tego rodzaju powinien mieć,
• nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego,
• nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia,
• została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

Wada prawna może z kolei polegać na tym, że kupiony towar jest np. własnością kogoś innego i sprzedawca nie miał prawa nam go sprzedać.

Kiedy sprzedawca nie uwzględni reklamacji?

Jeżeli któraś z wad zostanie stwierdzona, jesteśmy uprawnieni do tego, aby złożyć do sprzedawcy reklamację z tytułu rękojmi wraz z żądaniem: wymiany towaru na nowy, naprawy towaru, obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy. Po co więc wyrzucać np. niedziałający sprzęt, jeśli często wystarczy udać się z nim z powrotem do sklepu? Warto jednak wiedzieć, że sprzedawca jest zwolniony z odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli w momencie zawarcia umowy wiedzieliśmy o istnieniu wady. Sprzedający rozpatruje reklamację w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia jej złożenia. Jeżeli nie dotrzymał tego terminu, reklamację uznaje się za zasadną mimo jej nierozpatrzenia — oznacza to, że ma obowiązek spełnienia naszego żądania.

Co warto wiedzieć:

• Nie istnieje minimalna wartość rzeczy, którą można zareklamować. Rękojmia dotyczy także towarów, które zostały kupione, np. za kilka złotych.
• Należy udowodnić nabycie rzeczy, ale paragon fiskalny nie jest konieczny do zareklamowania towaru. Jeżeli go nie posiadamy, możemy użyć np. wydruku z karty płatniczej.
• Sprzedawca ma prawo odrzucić reklamację, udowadniając, że wada powstała z winy konsumenta. Jeżeli zaś reklamacja z tytułu rękojmi została złożona ponad rok po wydaniu towaru, to konsument powinien wykazać, że produkt był wadliwy w momencie zakupu.
• Na złożenie reklamacji z tytułu rękojmi mamy rok od dnia zauważenia wady.

Więcej o rękojmi i prawach konsumenta można przeczytać na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów — prawakonsumenta.uokik.gov.pl . W przypadku dalszych wątpliwości istnieje także możliwość zasięgnięcia porady rzecznika konsumentów. Biuro Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Białymstoku znajduje przy ulicy Lipowej 16.

Autor: Daniel Sjargi