Prof. dr hab. inż. arch. Konrad Kucza-Kuczyński 23 kwietnia 2026 roku podczas uroczystego posiedzenia Senatu Uczelni otrzymał tytuł Doktora Honoris Causa Politechniki Białostockiej. To wyjątkowy twórca nauki i sztuki, uczony i nauczyciel, artysta i akademik.
Profesor Konrad Kucza-Kuczyński to wybitny architekt i niekwestionowany autorytet w dziedzinie architektury sakralnej oraz monumentalnej, zawodowo związany z wydziałami architektury Politechniki Warszawskiej oraz Politechniki Białostockiej. W swoim dorobku posiada liczne realizacje o randze ogólnopolskiej – od unikatowych obiektów sakralnych w Warszawie i na Jasnej Górze, po kompleksowe studia rozwoju uczelni technicznych.
Dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, Rektor Politechniki Białostockiej i Senat Politechniki Białostockiej w dniu 23 kwietnia 2026 roku nadali profesorowi doktorowi habilitowanemu inżynierowi architektowi Konradowi Kucza-Kuczyńskiemu tytuł Doktora Honoris Causa Politechniki Białostockiej.
– Czujemy się zaszczyceni, że do grona wybitnych osobistości świata nauki – Doktorów Honoris Causa Politechniki Białostockiej – dołączył prof. dr hab. inż. arch. Konrad Kucza-Kuczyński – mówi dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, Rektor Politechniki Białostockiej. – Najwyższą godność akademicką otrzymał wybitny architekt, autorytet w dziedzinie architektury i urbanistyki, projektant obiektów mieszkaniowych, użyteczności publicznej, uczelni wyższych oraz budowli sakralnych – zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami. Jego dorobek stanowi świadectwo twórczej działalności prowadzonej w duchu odpowiedzialności za przestrzeń oraz dziedzictwo kulturowe.
Zwieńczeniem uroczystości był wykład prof. dr. hab. inż. arch. Konrada Kucza-Kuczyńskiego „Architektura czuła”. Autor, odwołując się do swoich korzeni na Kresach i Podlasiu, przeciwstawia tę ideę współczesnej pogoni za efektownymi pomnikami ambicji, definiując ją jako pokorne dodawanie nowej wartości do zastanego krajobrazu i ludzkich losów. Wykład porządkuje przykłady realizacji — od skromnego domu Le Corbusiera, przez warszawską spółdzielnię mieszkaniową opartą na indywidualnych potrzebach, aż po pełne symboliki krzyże i kaplice — które udowadniają, że istotą zawodu jest zmysłowa relacja z odbiorcą. Całość stanowi humanistyczny manifest podkreślający, że unikalna, ludzka czułość projektanta jest wartością, której nigdy nie zastąpi sztuczna inteligencja ani czysto techniczne wykonawstwo.
Prof. Marek Krętowski, Prorektor ds. Nauki Politechniki Białostockiej przedstawił podczas uroczystości procedurę i przebieg postępowania w sprawie nadania godności Doktora Honoris Causa Politechniki Białostockiej profesorowi Konradowi Kucza-Kuczyńskiemu. Okolicznościową laudację wygłosił prof. dr hab. inż. arch. Jerzy Uścinowicz, Kierownik Architektury Kultur Lokalnych na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej, a przed laty – pierwszy doktorant profesora Kucza-Kuczyńskiego.
– Profesor uosabia najwyższe godności w teorii i praktyce architektury, jakie można w tej wyjątkowej dyscyplinie nauki i sztuki – zapewniając ich ideową łączność – osiągnąć – mówi prof. Uścinowicz. – Wyjątkowy intelekt, kreatywność, twórcza wyobraźnia i pasja poznawcza, a także artystyczna, duchowa wrażliwość i wyjątkowy talent, zapewniły Mu w niej powszechne poważanie i sławę międzynarodową. W sferach architektury sakralnej, architektury kultu i kultury oraz miejsc duchowych, a także dialogu kultur, narodów i religii, estetyki i etyki architektury, jest On autorytetem wybitnym.
Prof. Jerzy Uścinowicz, promotor prof. Konrada Kucza-Kuczyńskiego w postępowaniu zwieńczonym przyznaniem mu tytułu Doktora Honoris Causa, podkreśla istotny wpływ Profesora na rozwój naukowy Wydziału Architektury, jak i wygląd kampusu Uczelni.
– Od początku istnienia Zakładu i Katedry Architektury Kultur Lokalnych na naszym Wydziale jest stałym recenzentem i członkiem Rady Naukowej wydawanych przez nas – już 6 zbiorów monograficznych – Architektura Kultur Lokalnych Pogranicza. Pogranicze Polski, Litwy, Białorusi i Ukrainy – wylicza prof. Uścinowicz. – Przewodniczy też Komitetom Naukowym naszych międzynarodowych konferencji naukowych pod tym tytułem (2003, 2009, 2017, 2025), a także jest moderatorem organizowanych przez nas konwersatoriów. Przewodniczył lub był członkiem komitetów naukowych 6 edycji międzynarodowych konferencji: „Budownictwo Sakralne i Monumentalne” na Politechnice Białostockiej. Jako delegat UIA i SARP był organizatorem i współautorem wystaw Programu Roboczego „Spiritual Places” na kongresach Międzynarodowej Unii Architektów. Był przewodniczącym jury organizowanych w Białymstoku konkursów architektonicznych SARP, w tym także konkursu na budynek Centrum Nowoczesnego Kształcenia Politechniki Białostockiej.
Promotor wspomina także o dwóch szczególnych nagrodach w karierze prof. Kucza-Kuczyńskiego.
– Architekt Konrad Kucza-Kuczyński został w 1995 roku laureatem Honorowej Nagrody SARP, najwyższego lauru dla architektów w Polsce, przyznawanego raz do roku, związanego przede wszystkim z twórczością samej architektury i transmisją jej wartości. Otrzymał ją: „za wszechstronną działalność promującą kulturę architektoniczną” – podkreśla prof. Uścinowicz. – Te ponad 30 lat od momentu otrzymania nagrody pokazały, że jego dzieła stały się ikonami architektury.
Profesor Kucza-Kuczyński jest też laureatem najważniejszej dla białostockiego środowiska architektów, nadawanej raz na 4 lata, Honorowej Nagrody SARP o. Białystok im. Stanisława Bukowskiego Anno Domini 2019.
– Wybitny twórca, naukowiec i artysta, nauczyciel i profesor zachowuje w sobie genotyp wiecznego pielgrzyma – pisał prof. Uścinowicz. – Jego niekończące się podróże, wieczne pielgrzymowanie do miejsc świętych dla architektów – nie są wyłącznie dla Niego samego. Wszystkich skarbów nie chowa dla siebie. On je oddaje w depozyt innym. Składa w ofierze, ale zmusza też do zdobywania ich na nowo. Okna, które otwiera nam na świat nie do pokazywania pięknych widoków jedynie służą. Otwiera je, by wpuścić przez nie ożywiające światło wartości.
Prof. Konrad Kucza-Kuczyński jest autorem ponad 120 projektów i realizacji, z czego ponad 20 to obiekty sakralne, w tym m.in. kościół Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Warszawie, kościół Miłosierdzia Bożego w Łomży oraz modernizacja Katedry Polowej Wojska Polskiego. To autor przełomowych monografii, takich jak „Nowe kościoły w Polsce”, „Zawód-architekt” czy „Czwarty wymiar architektury miasta”. Założyciel i pierwszy dyrektor prestiżowej Grupy Roboczej Międzynarodowej Unii Architektów (UIA) „Miejsca Kultu” (obecnie „Spiritual Places”).
Odwołując się do książki „Czwarty wymiar architektury miasta”, recenzentka prof. dr hab. inż. arch. Magdalena Kozień-Woźniak, Dziekan Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej podkreśla społeczną i polityczną odpowiedzialność architekta, jaką jest reakcja na problemy współczesności.
– Należy czerpać z postawy odpowiedzialności i poczucia misji, niezmiennie obecnych w życiu i twórczości Profesora Konrada Kucza-Kuczyńskiego – pisze prof. Kozień-Woźniak.
Prof. dr hab. inż. arch. Ewa Łużyniecka, recenzentka z Politechniki Wrocławskiej wskazuje na unikalny charakter dokonań Profesora, stanowiących „znakomite połączenie działalności architekta-praktyka i teoretyka”. Profesor wyeksponowała również etyczny wymiar twórczości Pana Profesora, określając go mianem „propagatora moralności architektury”.
– Profesor Konrad Kucza-Kuczyński jest postacią wielowymiarową – łączy w sobie cechy twórcy, myśliciela, nauczyciela i obywatela. Jego droga zawodowa i życiowa ukazuje niezwykłą konsekwencję, odpowiedzialność i głęboką troskę o przyszłość architektury jako dziedziny kultury i służby społecznej – pisze prof. dr. hab. inż. arch. Antoni Taraszkiewicz, recenzent z Politechniki Gdańskiej. – Charakterystyczna dla Profesora jest zdolność syntetycznego myślenia o przestrzeni – traktowania architektury jako fenomenu kultury, a nie tylko zbioru rozwiązań technicznych. Jego projekty wyróżniają się spójnością formalną, szacunkiem dla otoczenia i znakomitą funkcjonalnością, często uwzględniającą potrzeby użytkowników z różnych grup społecznych. Architektura sakralna, którą tworzył, nigdy nie była jedynie przestrzenią liturgiczną – pełniła również funkcję kulturotwórczą, edukacyjną i integracyjną. Jego kościoły i kaplice stanowią nie tylko miejsca modlitwy, ale również znaki tożsamości lokalnej, przestrzenie spotkań oraz wyraz architektonicznego humanizmu.
Przyznanie tytułu Doktora Honoris Causa to moment szczególny – czas podsumowań i powrotu do korzeni, które ukształtowały jednego z najwybitniejszych polskich architektów i dydaktyków. Historia prof. Konrada Kuczy-Kuczyńskiego to opowieść o ciągłości tradycji, poszukiwaniu etyki w zawodzie oraz głębokim szacunku do tożsamości miejsca.
Choć w rodzinie Profesora nie było tradycji architektonicznych, jego ścieżka zawodowa została nakreślona niezwykle wcześnie. Już pod koniec szkoły podstawowej wiedział, że chce kreować przestrzeń, jednak prawdziwe objawienie przyszło wraz z rozpoczęciem studiów.
– Naukę zawodu zaczynałem w 1958 roku. Dopiero po latach zorientowałem się, że moimi wykładowcami była cała przedwojenna czołówka polskiej architektury – ludzie, którzy stworzyli wybitne dzieła okresu międzywojennego, szczególnie w Warszawie – wspomina prof. Kucza-Kuczyński. To właśnie to pokolenie wszczepiło mu etos pracy, w którym architekt nie był jedynie technokratą, ale humanistą odpowiedzialnym za kształt świata.
Wczesna konieczność usamodzielnienia się finansowego sprawiła, że Profesor niemal od początku studiów łączył teorię z praktyką. Dzięki kontaktom rodzinnym trafił pod skrzydła Michała Glinki, który stał się jego przewodnikiem.
– Był on moim pierwszym nauczycielem prawdziwej pracy projektowej. Dzięki niemu trafiłem na Jasną Górę, gdzie zajmowałem się inwentaryzacjami. Te doświadczenia zaowocowały po latach m.in. realizacją wielkiej sali podziemnej. Od tamtej pory z Jasną Górą jestem związany stale – opowiada Profesor. Ta droga ku architekturze sacrum wiodła go również do Paryża i La Tourette, gdzie mógł „łyknąć atmosfery zachodnich pracowni” i zgłębiać pomniki współczesnej architektury sakralnej.
Związek Profesora z Białymstokiem, zapoczątkowany 1 stycznia 1981 roku, okazał się fundamentem jego dorobku dydaktycznego. To właśnie tutaj, na rodzącym się Wydziale Architektury, narodziła się nowatorska idea.
– W Białymstoku zacząłem po raz pierwszy wykładać etykę zawodu architekta – opowiada Kucza-Kuczyński. – To dorobek tej uczelni, który dopiero później przeniosłem do Warszawy.
Profesor podkreśla, że relacje ze środowiskiem białostockim mają dla niego wymiar absolutnie unikalny. Jak sam przyznaje, pamięć o tamtejszych studentach i wspólnotowy charakter pracy na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej są dla niego cenniejsze niż lata spędzone w innych ośrodkach.
Jako „architekt rysujący”, prof. Kucza-Kuczyński odnalazł na Podlasiu niezwykłą inspirację w drewnie – materiale, który postrzega nie tylko jako surowiec budowlany, ale jako zjawisko natury. Szczególne miejsce w jego sercu zajęły białostockie Bojary.
– Robiły na mnie olbrzymie wrażenie – to była emocjonalnie piękna przestrzeń wiejska w samym środku miasta – wspomina po latach.
Angażował się w ich ratowanie, choć z goryczą zauważa, że brak społecznego wsparcia i niezrozumienie wartości tej enklawy doprowadziły do nieodwracalnych zmian w ich tkance.
Ta refleksja nad Bojarami łączy się z szerszą, bolesną diagnozą współczesnego budownictwa. Profesor ostrzega przed upadkiem zawodu architekta jako misji wzniosłej.
– Obecnie trwa walka między pieniądzem a pięknem, tożsamością i urodą miasta – mówi Kucza-Kuczyński. – Urbanistyka, której nas uczono, niemal nie istnieje w rzeczywistości; o wszystkim decydują koszty i teren.
Dominację zysku nad estetyką nazywa wprost „zapowiedzią klęski architektury”, ubolewając nad łamaniem zasad, których uczy się studentów w murach uczelni.
Tytuł Doktora Honoris Causa jest dla Profesora formą domknięcia klamry. To wyraz szacunku dla miejsca, które ewoluowało na jego oczach.
– Z dawnego instytutu powstała szkoła architektury z własnymi, ważnymi cechami i wyraźną odrębnością – sumuje Kucza-Kuczyński. – Uznaję to wyróżnienie za niezwykle istotne, zwłaszcza że płynie ono od Wydziału, który darzę ogromną sympatią i zaufaniem.
Dla społeczności akademickiej i architektów prof. Konrad Kucza-Kuczyński jest symbolem walki o to, by architektura nigdy nie przestała być sztuką budowania tożsamości, nawet w świecie zdominowanym przez twarde prawa rynku.
– Profesor bardzo często wypowiada się na temat Wydziału, ceniąc jego specyfikę, dokonania pracowników, śledząc losy studentów, ceni sposób prowadzenia kształcenia architektów, jak również zwraca uwagę na to, że akurat na naszym wydziale swojego czasu praca magisterska zawierała bardzo taki szczegółową analizę naukowo-badawczą jako część dyplomu magisterskiego – podkreśla dr hab. inż. arch. Tatiana Misijuk, prof. PB, Dziekan Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej. – Jego związki z wydziałem zaowocowały wypromowaniem przez niego pięciu doktorantów. To m.in. obecny prof. dr hab. inż. arch. Jerzy Uścinowicz, obecny dr hab. inż. arch. Bartosz Czarnecki, prof. PB, obecny Prodziekan dr inż. arch. Adam Jakimowicz i dr inż. arch. Piotr Łodziński. To wielkie wyróżnienie dla wydziału, że taka osobowość, taki autorytet naukowy i moralny będzie na stałe związane z Wydziałem Architektury Politechniki Białostockiej.
Mimo licznych obowiązków akademickich i projektowych, profesor zawsze znajdował czas na wsparcie uczniów, oferując im merytoryczną korektę przekazywaną w atmosferze serdeczności oraz głębokiego szacunku dla drugiego człowieka.
– Konsultacje z profesorem zawsze były momentami bardzo twórczego myślenia, bardzo dobrej rozmowy i wymiany myśli, bo profesor też znakomicie słuchał – wspomina dr inż. arch. Adam Jakimowicz, Prodziekan ds. Rozwoju i współpracy Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej, doktorant profesora Konrada Kucza-Kuczyńskiego
Nauczyciele akademiccy wielokrotnie podkreślają znaczenie etyki w działalności Doktora Honoris Causa Politechniki Białostockiej.
– Twórczość profesora Konrada Kucza-Kuczyńskiego wyrasta z modernizmu, pozostając jednocześnie głęboko zakorzeniona w szacunku dla tradycji oraz lokalnych uwarunkowań – mówi dr hab. inż. arch. Bartosz Czarnecki, prof. PB, Dyrektor Instytutu Architektury i Urbanistyki na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej, doktorant profesora. – Osią swojej działalności naukowej i zawodowej uczynił etykę w zawodzie architekta, czemu poświęcił liczne prace badawcze oraz konsekwentnie realizował te zasady w praktyce projektowej. Wartości, które profesor nie tylko zapisał, lecz także niezmiennie artykułuje, powinny być przekazywane kolejnym pokoleniom studentów.
Dr inż. arch. Piotr Łodziński, adiunkt w Katedrze Architektury Mieszkaniowej i Urbanistyki na Wydziale Architektury Politechniki Białostockiej, doktorant profesora Konrada Kucza-Kuczyńskiego, zwraca szczególną uwagę na artystyczny wymiar rysunku architektonicznego, który w wydaniu profesora staje się autonomicznym dziełem sztuki pełniącym funkcję edukacyjną i inspiracyjną dla kolejnych pokoleń projektantów.
W uroczystości wzięli udział przedstawiciele świata nauki, Wojewoda Podlaski czy Podlaski Wojewódzki Konserwator Zabytków.
Prof. Konrad Kucza-Kuczyński jest 13. Doktorem Honoris Causa Politechniki Białostockiej.
Tytuł Doktora Honoris Causa Politechniki Białostockiej to najwyższe wyróżnienie honorowe nadawane przez Uczelnię osobom o wybitnych zasługach. Tytuł symbolizuje:
Autor: Jerzy Doroszkiewicz