Setki mieszkańców Białegostoku i okolic przyjechały na Rodzinny Piknik Naukowy na Chorten Arenie. To było zwieńczenie XXII Podlaskiego Festiwalu Nauki i Sztuki, który w 2026 roku koordynowała Politechnika Białostocka.
Blisko 3 800 mieszkańców z Białegostoku i okolic przybyło na Rodzinny Piknik Naukowy na Chorten Arenie 17 maja 2026 roku. Wspólna impreza podlaskich uczelni była tętniącym życiem, gigantycznym laboratorium, w którym młodsi i nieco starsi odkrywcy, mogli poprzez zabawę i eksperymenty dotknąć świata nauki.
Program pikniku obfitował w interaktywne stanowiska, na których dzieci mogły sprawdzić, jak fascynująca potrafi być wiedza teoretyczna przełożona na praktykę. Najmłodsi uczestnicy z wielkim zaangażowaniem rozwiązywali detektywistyczne zagadki, wcielali się w ratowników medycznych, ucząc się podstaw udzielania pierwszej pomocy, obserwowali precyzyjny druk 3D czy podziwiali niezwykłe obrazy tworzone przez żywe bakterie na płytkach Petriego.
Wszystkiemu patronowały ponadczasowe słowa Alberta Einsteina: „Nauka to ciągłe odkrywanie rzeczywistości”.
– W tym haśle mieści się przede wszystkim aktywne poszukiwanie rzeczy nowych w rzeczywistości, która nas otacza, odkrywanie jej, a później wykorzystywanie tego, co odkryjemy również w życiu codziennym – powiedziała dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, Rektor Politechniki Białostockiej, uczelni która pełniła rolę koordynatora głównego XXII Podlaskiego Festiwalu Nauki i Sztuki.
Robo-pies i technologia 4.0
W niedzielę 17 maja 2025 r., na Rodzinnym Pikniku Naukowym, wieńczącym XXII Podlaski Festiwal Nauki i Sztuki można było zobaczyć m.in. owocową eko-skórę, której aż chce się skosztować, roboty, oraz sekrety leśnych owadów pod lupą.
Jedną z największych atrakcji stadionu był czworonożny celebryta – mechatroniczny robo-pies, sterowany przez Arkadiusza Kalinowskiego, studenta II roku automatyki i robotyki na Wydziale Mechanicznym Politechniki Białostockiej.
– Nasz robo-pies się nie męczy! Może cały dzień zabawiać dzieci, a przy tym jest przyjazny i nikomu nie zrobi krzywdy – uśmiechał się operator, tłumacząc dociekliwym dzieciom budowę maszyny. – Maluchy pytają mnie najczęściej, do czego służy szybko kręcący się element tuż pod mordką psa. To lidar, który służy do mapowania terenu przez robota. Dzięki czemu szybko odczytuje, co znajduje się dookoła niego. Dlatego mamy pewność, że robo-pies jest super uważny i nie wpadnie przypadkiem na przechodniów, czy inne elementy w przestrzeni.
Kawałek dalej, na stoisku Koła Naukowego Mobilne Systemy Inteligentne, robotyką rządzili Oliwier Ancutko i Filip Siermantowski z Wydziału Informatyki Politechniki Białostockiej. Prezentowali roboty zbudowane z klocków LEGO Mindstorms.
– Próbujemy przedstawić to jako fajną, rozwojową pasję, którą można zainteresować dzieci już od najmłodszych lat. Przygoda z robotami LEGO jest super prosta. Firma udostępnia specjalny program dla dzieci, gdzie zamiast pisać nudne linijki kodu, ustawia się kolorowe bloczki. Dzięki temu każdy, w dowolnym wieku, może stworzyć robota i wystartować w zawodach. Na przykład w konkursie EastRobo, który organizujemy cyklicznie w Politechnice Białostockiej – wyjaśniali studenci, podkreślając, że programowanie robotów LEGO to świetny start do przyszłego zawodu informatyka i pracy w przemyśle 4.0.
Szybko potwierdził to 10-letni Tomek, który z błyskiem w oku oglądał mechanizmy:
– Wiem, z czego są zbudowane! Z klocków LEGO oraz z różnych silników i baterii, która jest jak serce robota. I z czegoś, co jest jak mózg, co można zaprogramować na komputerze, żeby się ruszało i nawet walczyło!
Innowacje pachnące jabłkami i lekcja przetrwania w lesie
Ogromne zainteresowanie wzbudziło stoisko młodych biotechnologów z Wydziału Budownictwa i Nauk o Środowisku Politechniki Białostockiej. Prezentowano tam biodegradowalną ekoskórę z wytłoków jabłek i porzeczek – projekt nagrodzony prestiżowym tytułem Podlaskiej Marki 2025.
– Nasza owocowa ekoskóra jest przyjemna w dotyku i ładnie pachnie – mówiła Weronika Kempista, studentka II roku na kierunku biotechnologia. – Najczęstsze pytanie, jakie słyszymy, to: „Czy można to zjeść?”. Osobiście bym tego nie robiła! Co prawda jest tam bezpieczna gliceryna, którą zagęszcza się na przykład żelki, więc teoretycznie nic by się nie stało. Ale na stoisku prezentujemy saszetki, portfele, kalendarze i wiele innych gadżetów, które wykonaliśmy z ekoskóry. I one dla trwałości, zostały pokryte żywicą. To produkty, których zdecydowanie nie powinno się jeść. To bardzo miłe, że goście Pikniku tak bardzo zainteresowali się projektami kół naukowych. Zadają pytania, które nam nie przyszłyby do głowy. Inspirujemy się nawzajem.
Owocowym wynalazkiem studentów Koła Naukowego Rolka zachwycony był 12-letni Tymon:
– Dowiedziałem się, że można robić super rzeczy z resztek owoców. To duży wynalazek! Najbardziej zaimponowało mi to, że dzięki temu nie musimy zabijać zwierząt na skórę. A to jest super.
Tuż obok, reprezentanci Koła Naukowego Leśników oraz Koła Naukowego Gospodarowania Środowiskiem przenieśli do miejskiej dżungli kawałek prawdziwego lasu.
– Pokazujemy owady, które każdy z nas może spotkać podczas spaceru na łące, czy w lesie. Ale hitem są kleszcze – opowiadała mgr inż. Karolina Gabrysiak. – Prezentujemy je w powiększeniu, tłumaczymy jak oddychają i przede wszystkim obalamy mity: wyjaśniamy maluchom i rodzicom, dlaczego pod żadnym pozorem nie wolno smarować kleszcza masłem!
Nauka potrafi odciągnąć od ekranów
O tym, że nauka potrafi skutecznie odciągnąć najmłodszych od smartfonów, przekonana była mgr Elżbieta Kierejczuk, dyrektor Biblioteki PB. Dzieci przy bibliotecznym stoisku projektowały autorskie wzory na płóciennych torbach i tworzyły własne magnesy oraz zakładki.
– Dzieci cierpliwie czekają na wolne miejsce, bo bardzo im zależy, żeby robić coś kreatywnego własnymi rękami. Także z myślą o zbliżającym się Dniu Matki. To duża pociecha i satysfakcja, że wciąż umiemy znaleźć sposób, żeby odciągnąć je od tabletów i migających ekranów telefonów – podkreślała dyrektor Biblioteki Politechniki Białostockiej.
Z kolei na stoisku Koła Naukowego Miłośników Gier Logicznych rządziła mankala – jedna z najstarszych gier świata. Jej planszę można zrobić samodzielnie… z wytłaczanki po jajkach i ziaren fasoli.
– Zasady są proste, a sama gra błyskawicznie wciąga dorosłych i dzieci. Dzisiaj nauczyliśmy grać w mankalę nawet gościa Pikniku, który przyjechał ze Słowacji – opowiadała dr hab. Dorota Mozyrska, prof. PB, dziekan Wydziału Informatyki.
W tajniki kombinatoryki wprowadzał też student Adrian Twardowski, pokazując sztuczki karciano-matematyczne połączone z kodami QR:
– Pokażemy każdemu potęgę i magię matematyki. Pamiętajcie: to, co zaczyna się na „ma” i potrafi oczarować, to właśnie matematyka!
Różnorodność dyscyplin – od strefy kryminalistycznej Uniwersytetu w Białymstoku, przez Szpital Pluszowego Misia Uniwersytetu Medycznego, aż po sportowe pokazy przygotowane przez Klub Judo Politechniki Białostockiej – zachwyciła odwiedzających.
– Formuła Pikniku sprawdza się idealnie – oceniała pani Wioletta Wądołowska, która na piknik przyszła z synem i córką. – Jest różnorodnie, kolorowo, ciekawie. Dzieci mogą sprawdzić się w wielu dziedzinach i odkryć w sobie nowe umiejętności, o których wcześniej nie miały pojęcia.
Świetnym podsumowaniem sensu organizacji Rodzinnego Pikniku Naukowego są słowa Beaty Strzałkowskiej, nauczycielki fizyki, która na stadion przyjechała z wyjątkową misją:
– Przyjechałam z małej miejscowości Białobrzegi pod Grajewem, z grupą uczniów z klas piątych i szóstych. Próbujemy założyć tam klub filomatów! Jestem zachwycona tym Piknikiem. Tutaj w młodzieży naprawdę otwiera się coś niesamowitego. To nie jest kwestia zdobycia kolejnej naklejki czy gadżetu – w ich głowach autentycznie powstaje przestrzeń, która chłonie różnorodną wiedzę: astronomię, matematykę, przyrodę, fizykę. Jestem przekonana, że to w nich zostanie.
Na zakończenie niedzielnego święta, główny koordynator wydarzenia przypomniał, dlaczego wspieranie pasji badawczej od najmłodszych lat jest ważne dla nas wszystkich:
– Gdyby nie nauka, nie bylibyśmy w tym miejscu jako cywilizacja. Każdy ma w kieszeni smartfon, każdy jeździ autem, za chwilę będziemy mieli komunikację kwantową – to wszystko się dzieje dzięki nauce – podsumował prof. Marcin Kochanowicz z Politechniki Białostockiej, główny koordynator XXII Podlaskiego Festiwalu Nauki i Sztuki.
Scena Festiwalowa połączyła naukę, sztukę i… siłę!
Równolegle z eksperymentami w strefach naukowych, serce Pikniku biło na scenie festiwalowej, która udowodniła, że podlascy studenci i naukowcy to ludzie wielu niezwykłych pasji.
Wydarzenia artystyczne wystartowały z ogromną energią za sprawą studentów wychowania fizycznego ze Wschodnioeuropejskiej Akademii Nauk Stosowanych w Białymstoku (WANS), którzy pod okiem mgr Agnieszki Ambroziak zaprezentowali dynamiczny trening wytrzymałościowy TABATA. Chwilę później scenę przejął wyjątkowy Duet Akademicki UMB & UwB – śpiewające od dziecka siostry: dr Adrianna Krepsztul-Jemielita (lekarka, asystentka dydaktyczna na Uniwersytecie Medycznym) oraz Agata Daniłowicz (studentka IV roku prawa na Uniwersytecie w Białymstoku), czarując publiczność wokalnym talentem.
Po oficjalnej konferencji prasowej przyszedł czas na wielkie, klasyczne brzmienie. Chór Politechniki Białostockiej pod dyrekcją prof. Wioletty Miłkowskiej, z towarzyszeniem instrumentalnego trio Maxa Fedorova (muzyków Opery i Filharmonii Podlaskiej), zachwycił zebranych widowiskowym repertuarem „A Gershwin Portrait”.
Muzyczną energię kontynuował Big Band Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina (UMFC) w Białymstoku pod batutą Tomasza Witka, serwując jazzowe standardy od Duke’a Ellingtona po współczesnych gigantów. Słuchaczy porwała również potężna, 35-osobowa Studencka Orkiestra Dęta UMFC prowadzona przez dr. Sylwestra Sobolę.
Scena była też miejscem pokazów ekstremalnych. Widzowie mogli podziwiać widowiskowe, taneczno-akrobatyczne walki studentów WANS przygotowane przez Iwonę Dawidowską-Buśmę oraz porywający, pełen trudnych technicznie ewolucji pokaz akrobatycznego rock’n’rolla grupy MTeam, nad którą czuwała Maryna Mikhno.
Prawdziwe show i pokaz potęgi ludzkiego charakteru dał Rafał Jaroszewski – student wychowania fizycznego WANS, utytułowany medalista Mistrzostw Polski w wyciskaniu sztangi leżąc, posiadacz czarnego pasa w judo oraz uczestnik 16. edycji programu „Mam Talent!”. Jego pokaz czystej, fizycznej i mentalnej siły wywołał prawdziwy aplauz widowni.
Finałowym akcentem sceny było niezwykłe „Jazzowe laboratorium”, które poprowadził dr hab. n. med. Mateusz Maciejczyk z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Naukowiec udowodnił, że oprócz zdobywania patentów na medyczne ekstrakty z grzybów, ma również absolutny, niezaprzeczalny patent na profesjonalne śpiewanie jazzu!
O festiwalu
XXII Podlaski Festiwal Nauki i Sztuki trwał od 8 do 17 maja 2026 roku, a wydarzenia na poszczególnych uczelniach odbywały się w dniach 11–15 maja. Zwieńczeniem festiwalu był Rodzinny Piknik Naukowy na Chorten Arenie. Wydarzenie zrealizowano dzięki połączonym siłom dwunastu podlaskich instytucji naukowych pod przewodnictwem Politechniki Białostockiej jako koordynatora głównego.
Organizatorzy XXII Podlaskiego Festiwalu Nauki i Sztuki:
Partnerzy: Miasto Białystok, Chorten Arena, Urząd Statystyczny w Białymstoku, Państwowa Inspekcja Pracy w Białymstoku.
Patronat honorowy: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Minister Edukacji, Wojewoda Podlaski, Marszałek Województwa Podlaskiego, Podlaski Kurator Oświaty, Prezydent Miasta Białegostoku, Prezydent Miasta Łomża, Prezydent Miasta Suwałk.
Patroni medialni: TVP 3 Białystok, Polskie Radio Białystok, Radio Akadera, Kurier Poranny, Gazeta Współczesna, Nasze Miasto Białystok, 4lomza.pl, Geekstok.pl, Suwalki.info, Białystok Online, Nauka w Polsce, Platon TV Białystok.
Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Społeczna Odpowiedzialność Nauki III.