Kawiarnia Naukowa Politechniki Białostockiej. Jak nie dać się oszukać własnemu umysłowi?

Tematem Kawiarni Naukowej Politechniki Białostockiej było pytanie: dlaczego, podejmując decyzje o pieniądzach lub przyszłości, tak często działamy wbrew własnemu interesowi? O mechanizmach wpływających na nasze wybory finansowe i sposób myślenia o ryzyku mówili dr Łukasz Nazarko z Politechniki Białostockiej oraz dr inż. Tomasz Poskrobko z Uniwersytetu w Białymstoku.

Podczas spotkania naukowcy wyjaśniali mechanizmy, które wpływają na nasze wybory finansowe i sposób myślenia o ryzyku.

Dlaczego mylimy się, myśląc o przyszłości?

Dr Łukasz Nazarko z Wydziału Inżynierii Zarządzania Politechniki Białostockiej zajął się pułapkami myślenia o przyszłości i ocenie ryzyka. Zwrócił uwagę, że nasze mechanizmy poznawcze powstały w zupełnie innych warunkach niż te, w których funkcjonujemy dziś.

– Brakuje nam chłodnego osądu – zauważa dr Łukasz Nazarko. – Rzeczywistość staje się coraz bardziej złożona i nieprzewidywalna. Coraz częściej o jej kształcie decydują rzadkie, ale bardzo silne zdarzenia.

W takich sytuacjach naturalną reakcją jest nadmierny optymizm lub myślenie życzeniowe. Skłonni jesteśmy zakładać, że skoro dotychczas wszystko przebiegało pomyślnie, to tak będzie również w przyszłości.

– Jesteśmy jak karp, który przez cały rok uważa hodowcę za przyjaciela, bo ten go karmi. Dla karpia każdy dzień to dowód, że będzie tak zawsze – aż do Wigilii – wyjaśnia dr Nazarko. – My też często myślimy, że skoro wczoraj było dobrze, to jutro też będzie, ignorując rzadkie zdarzenia, które wywracają świat „do góry nogami”.

Nasz umysł to nie zawsze dobry doradca finansowy

O tym, jak naprawdę podejmujemy decyzje dotyczące pieniędzy i przyszłości, opowiedział dr inż. Tomasz Poskrobko z Wydziału Ekonomii i Finansów Uniwersytetu w Białymstoku. W swoim wystąpieniu skupił się na tzw. mentalnym księgowaniu – mechanizmie, który pomaga nam porządkować decyzje, ale bywa źródłem błędów.

Naukowiec odwołał się do teorii dwóch systemów myślenia autorstwa noblisty Daniela Kahnemana: szybkiego i intuicyjnego oraz wolniejszego, analitycznego.

– Nasz mózg działa na dwa sposoby. Jeden system jest szybki i oszczędny energetycznie, ale podatny na błędy. Drugi pozwala na logiczne wnioskowanie, jednak przy nim musimy mocniej „pogłówkować”, dlatego korzystamy z niego rzadziej – tłumaczy dr inż. Tomasz Poskrobko.

W praktyce oznacza to, że nawet posiadając wiedzę, nie zawsze z niej korzystamy.

– To, że jesteśmy w stanie podjąć lepszą decyzję dzięki wiedzy, to jedno. Czy rzeczywiście ją podejmiemy – to już zupełnie inna sprawa – podkreśla dr inż. Poskrobko.

Nauka w praktyce

Kawiarnia Naukowa Politechniki Białostockiej umożliwia studentom bezpośredni kontakt z naukowcami oraz rozmowę o praktycznym znaczeniu wiedzy akademickiej.

– Spotkania w swobodnej formule sprzyjają otwartości i merytorycznej dyskusji – podkreśla dr hab. Dorota Mozyrska, prof. PB, dziekan Wydziału Informatyki Politechniki Białostockiej, organizatorka cyklu. – Dzięki temu studenci mogą zobaczyć, jak teorie przekładają się na rzeczywiste decyzje i wybory życiowe.

Organizatorom zależy na rozwijaniu umiejętności świadomego podejmowania decyzji.

– Chcemy, aby studenci widzieli związek między teorią a praktyką oraz potrafili wykorzystywać tę wiedzę w planowaniu własnej ścieżki zawodowej – dodaje dziekan Mozyrska.

Kawiarnia Naukowa organizowana jest cyklicznie w „Klubie Fama” przez Wydział Informatyki Politechniki Białostockiej w ramach projektu „WINGS PB – Wsparcie, Integracja, Nauka, Gwarancja Sukcesu z PB”.

Katarzyna Kozioł/Hanna Kość